Przejazd kolejowy to jedno z tych miejsc na drodze, gdzie błąd w komunikacji między osobą kierującą ruchem a kierowcą może mieć naprawdę poważne konsekwencje. Nic dziwnego, że przepisy podchodzą do tego tematu wyjątkowo precyzyjnie — zarówno pod względem tego, kto może tam kierować ruchem, jak i tego, w jaki sposób ma to robić.
Kto ma uprawnienia do kierowania ruchem na przejeździe
Czynności związane z kierowaniem ruchem drogowym na przejeździe kolejowym może wykonywać wyłącznie pracownik kolejowy — pod warunkiem, że wcześniej odbył odpowiednie szkolenie i zdał egzamin przeprowadzany przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego. Nie jest to więc uprawnienie, które nabywa się automatycznie razem z zatrudnieniem — konieczne jest formalne przeszkolenie w konkretnym, wąskim zakresie.
Na taki kurs najczęściej kieruje pracodawca, co ma sens — to zwykle podmiot zarządzający infrastrukturą kolejową lub działający na jego zlecenie decyduje, którzy pracownicy potrzebują takich uprawnień do wykonywania swoich codziennych obowiązków.
Jakie dokumenty trzeba przygotować przed szkoleniem
Zanim przystąpi się do samego szkolenia, konieczne jest skompletowanie trzech dokumentów: wypełnionej karty zgłoszenia, wniosku na szkolenie oraz dowodu wpłaty za kurs. To standardowa procedura, podobna zresztą do tej, jaką stosuje się przy innych kategoriach szkoleń z kierowania ruchem organizowanych przez WORD.
Jak powinien wyglądać ubiór pracownika kolejowego
Podczas wydawania poleceń i sygnałów na drodze pracownik kolejowy musi być wyposażony w narzutkę ostrzegawczą o barwie fluorescencyjnej pomarańczowoczerwonej, z żółtymi pasami wykonanymi z materiału odblaskowego. Dodatkowo z przodu i z tyłu narzutki powinien znajdować się nadruk w kolorze czarnym lub granatowym z wyraźnym napisem „KIEROWANIE RUCHEM”. Wzór takiej narzutki nie jest zresztą dowolny — określa go Polska Norma PN-EN 471:2008, co gwarantuje, że wygląd i widoczność takiego ubioru jest zestandaryzowana niezależnie od tego, w jakim miejscu Polski dana osoba pracuje.
W jaki sposób przekazywane są polecenia
Osoba uprawniona wydaje polecenia i sygnały za pomocą samej postawy ciała i ruchu rąk, a także przy użyciu tarczy do zatrzymywania pojazdów. W warunkach niedostatecznej widoczności — o zmierzchu, w nocy czy przy złej pogodzie — stosuje się dodatkowo latarkę wyposażoną w światło czerwone, albo w światło czerwone i zielone jednocześnie, ewentualnie tarczę do zatrzymywania pojazdów wyposażoną w światło odblaskowe lub czerwone.
Warto dodać, że pracownik kolejowy na przejeździe może dodatkowo skorzystać z trąbki sygnalizacyjnej lub gwizdka, żeby skuteczniej zwrócić uwagę kierowców na sygnały dawane za pomocą tarczy lub czerwonego światła — to szczególnie przydatne w sytuacjach, gdy sam wzrokowy sygnał mógłby zostać przeoczony, na przykład przy hałaśliwym otoczeniu czy słabszej koncentracji kierowcy.
Kiedy w ogóle dochodzi do ręcznego kierowania ruchem na przejeździe
Ręczne kierowanie ruchem na przejeździe kolejowym nie jest sytuacją codzienną — pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy dochodzi do awarii rogatek, awarii sygnalizatorów świetlnych, albo podczas prowadzonego remontu torowiska, kiedy standardowe, automatyczne systemy zabezpieczające przejazd czasowo nie działają tak, jak powinny.
Co powinieneś zrobić, widząc odpowiednie oznakowanie
Jeżeli na drodze dojazdowej do przejazdu ustawiony jest znak B-32b, informujący o uszkodzonej rogatce, lub odpowiedni znak informujący o uszkodzonej sygnalizacji, obowiązkiem kierowcy jest zatrzymanie pojazdu przed tym znakiem i odczekanie, aż osoba uprawniona do kierowania ruchem da wyraźny sygnał do dalszej jazdy.
Warto jednak wiedzieć, że w praktyce zdarza się sytuacja nieco bardziej problematyczna — obok wspomnianego znaku bywa dodatkowo ustawiony znak B-20, czyli klasyczny STOP, ale bez fizycznej obecności osoby kierującej ruchem. To rodzi realny problem interpretacyjny, ponieważ zgodnie z literą prawa kierowca w takiej sytuacji nie powinien kontynuować jazdy przez przejazd, mimo że formalnie nikt nie blokuje mu fizycznie drogi ani nie wydaje żadnego wyraźnego polecenia — pozostaje wyłącznie sam znak, przy braku osoby uprawnionej, która mogłaby dać sygnał do przejazdu.
Podsumowanie
Kierowanie ruchem na przejeździe kolejowym to zadanie zarezerwowane wyłącznie dla przeszkolonego pracownika kolejowego, wyposażonego w ściśle określony, znormalizowany ubiór ostrzegawczy i posługującego się jasno zdefiniowanym zestawem sygnałów — od gestów, przez tarczę, po dodatkowe światło i sygnały dźwiękowe w trudniejszych warunkach. Sytuacja taka pojawia się głównie przy awariach urządzeń zabezpieczających przejazd albo podczas prac remontowych, a kierowcy napotykający odpowiednie oznakowanie powinni zawsze zatrzymać się i czekać na wyraźny sygnał do dalszej jazdy — nawet jeśli, jak pokazuje praktyka, sama obecność znaku bez fizycznej osoby kierującej ruchem potrafi wprowadzać niepotrzebne zamieszanie interpretacyjne.
Jedna odpowiedź